Een vast of variabel contract kiezen in 2026? Wat met de onrust in het Midden-Oosten?

Vast of variabel tarief: wat is het verschil?

Een vast tarief heeft voordelen. Een variabel tarief ook. Jij weegt af wat je belangrijk vindt: zekerheid, flexibiliteit of actief kunnen inspelen op de markt.

Een vast tarief

Bij een  vast tarief, ook wel bekend als een vast energiecontract, blijft de prijs van je gas en/of elektriciteit dezelfde gedurende de looptijd van je contract (vaak één jaar). Ook als de markt schommelt, blijft jouw energieprijs stabiel. Je kan het zien als een soort verzekering tegen prijsstijgingen.

Bij TotalEnergies kan je voor vaste tarieven kiezen via energiecontracten myEssential en myComfort. 
 

Een variabel tarief

Een variabel energiecontract, daarentegen, volgt de schommelingen van de energiemarkt. Bij dit type contract kan je energieprijs maandelijks wijzigen, afhankelijk van de marktomstandigheden. Dit betekent dat je kunt profiteren van prijsdalingen, maar ook het risico loopt op hogere kosten als de prijzen stijgen (bijvoorbeeld bij geopolitieke spanningen).

TotalEnergies biedt variabele tarieven aan voor onze energiecontracten myEssential en myComfort. Deze contracten geven je de flexibiliteit om te profiteren van gunstige marktomstandigheden.

En een dynamisch tarief dan?

Er bestaan ook dynamische energiecontracten. Die lijken op variabele contracten, maar de prijs kan veel vaker veranderen (bijvoorbeeld per uur of per dag), omdat ze de marktprijs nauwer volgen.

Waarom zo’n dynamisch energietarief in 2026 extra interessant kan zijn? Omdat er op dit moment door de spanningen in het Midden-Oosten veel beweegt op de energiemarkt. Voor wie zijn verbruik graag actief opvolgt én bijvoorbeeld zonnepanelen heeft (al dan niet met een thuisbatterij), kan myDynamic een logische piste zijn.
 Nieuwe klant? Bereken je prijs Al klant? Check je tarief in de app

De energiemarkt: waarom bewegen de prijzen? 

Energieprijzen bewegen altijd door vraag en aanbod, maar vandaag komt daar een duidelijke factor bovenop: geopolitieke spanningen.

Maart 2026: wat zien we nu op de markt?

Door het conflict rond Iran zien we vooral druk op de gasprijs. Belangrijk: niemand heeft een glazen bol. Hoelang de spanningen aanhouden en hoe hard prijzen nog bewegen, weet niemand zeker. Daarom is het belangrijk dat je kiest op basis van jouw voorkeur: rust in je budget of liever flexibiliteit.

Eerst gas, dan vaak ook elektriciteit

Gas is niet alleen een energiebron op zich. In Europa heeft de prijs van aardgas ook impact op de elektriciteitsprijs (zeker wanneer gascentrales nodig zijn om vraag en aanbod in balans te brengen). Daarom geldt vaak: als de prijs van gas fors stijgt, kan elektriciteit mee stijgen. 

Extra nuance: de winter is voorbij
Het is gelukkig al maart. De koudste maanden van het jaar liggen achter ons en richting lente en zomer daalt het verbruik voor verwarming bij de meeste gezinnen. Wie zonnepanelen heeft, wekt nu ook meer energie op dan in de koude, donkere winterperiode. Je zelfconsumptie maximaliseren is dus nóg belangrijker dan anders. Dat verzacht het risico natuurlijk enkel op korte termijn. De Verenigde Staten claimen voortdurend dat dit conflict niet lang gaat aanhouden, maar dat is natuurlijk maar een veronderstelling. Er bestaat helaas geen glazen bol die exact kan zeggen hoe lang de spanningen in Iran zullen duren. 

De evolutie van de prijzen op de energiemarkt

Om een weloverwogen keuze te maken tussen een vast en variabel energiecontract, is het essentieel om de recente prijsontwikkelingen op de energiemarkt te begrijpen. Laten we eens kijken naar de evolutie van de elektriciteits- en gasprijzen van voor, tijdens en na de energiecrisis.

Datum	Prijs (€ / kWh)
12-2021	0.25
01-2022	0.19
09-2022	0.35
12-2022	0.27
08-2023	0.09
01-2024	0.08
09-2024	0.07
01-2025	0.11
08-2025	0.07
01-2026	0.08
03-2026	0.10

Analyse van de belangrijke momenten

• Historische piek: in september 2022 bereikt de prijs € 0,35, een significante stijging die een kritiek punt markeert.

• Belangrijke daling: van september 2022 tot december 2022 is er een sterke afname van de prijzen: van € 0,35 naar € 0,27.
• Stabilisatie: vanaf augustus 2023 zijn de prijzen redelijk stabiel. 
• Stijging: door de spanningen in het Midden-Oosten stijgen de prijzen opnieuw.

Bron: Day ahead prices - PowerNEXT 

 

Je gasprijs tussen 2021 en 2025

Ook de gasprijzen hebben aanzienlijke schommelingen doorgemaakt. Hier is een overzicht van de gemiddelde prijzen per MWh voor huishoudens:
 

Date	Prix (€ / kWh)
10-2021	0,086472
01-2022	0,083397
08-2022	0,233725
09-2022	0,188273
10-2022	0,076041
12-2022	0,115091
01-2023	0,062816
01-2024	0,029927
09-2024	0,036270
01-2025	0,048361
01-2026	0,034215
03-2026	0,048441

Analyse van de belangrijke momenten:

• Significante stijging: Van oktober 2021 tot augustus 2022 stijgen de prijzen aanzienlijk, van € 0.086472 naar € 0.23725.
• Historische piek: In augustus 2022 bereikt de prijs een hoogtepunt van € 0.23725.
• Snelle daling: Van oktober 2022 tot januari 2023 daalt de prijs dan weer ontzettend.
• Daling trend: Van begin 2023 tot begin 2024 vertonen de prijzen een algemene daling.
• De prijzen in maart 2026: De prijzen stijgen opnieuw door de spanningen in het midden-oosten, maar bereiken niet het niveau van bij de energiecrisis in 2022.
   

Bron: Day ahead prices - PowerNEXT 

 

Welke factoren beïnvloeden de prijs?

De energieprijzen worden beïnvloed door verschillende factoren:

• Vraag en aanbod: hoeveel energie verbruiken we vs. hoeveel wordt er geproduceerd.
• Weersomstandigheden: koude periodes duwen de vraag omhoog, zachte periodes duwen ze omlaag.
• Geopolitieke spanningen: internationale conflicten zorgen voor onzekerheid rond leveringen en routes. Dat doet de prijzen snel bewegen.
• Beschikbaarheid van hernieuwbare energie: meer wind en zon kan druk zetten op prijzen.

• Gasniveaus in opslagfaciliteiten: hogere voorraden geven vaak wat meer ademruimte, lagere voorraden zorgen sneller voor nervositeit.
   

  Nieuwe klant? Bereken je prijs Al klant? Check je tarief in de app

Vast tarief: voor- en nadelen

Nu we de marktdynamiek beter begrijpen, sommen we de voor- en nadelen van een vast energiecontract op.

De voordelen van een vast tarief

• Controle over je kosten: Met een vast contract weet je precies hoeveel je maandelijks aan energie uitgeeft. Dit maakt budgetteren een stuk eenvoudiger.
• Een stabiel budget: Ongeacht de schommelingen op de energiemarkt, jouw energieprijs blijft gelijk. Dit geeft rust en zekerheid, vooral in tijden van marktvolatiliteit.
• Bescherming tegen prijsstijgingen: Als de marktprijzen stijgen, blijf jij dezelfde lage prijs betalen die je bij het afsluiten van je contract hebt vastgelegd.

De nadelen van een vast tarief

• Risico op hogere kosten: Als de marktprijzen dalen, zit jij nog vast aan je hogere vaste tarief. In februari 2025 waren vaste contracten gemiddeld 30% duurder dan variabele contracten.
• Beperkte flexibiliteit: Je zit voor de volledige looptijd van je contract (meestal één jaar) vast aan dezelfde prijs. Overstappen naar een goedkoper contract kan extra kosten met zich meebrengen.
• Minder kans op voordelen: Welkomstbonussen en promoties zijn vaak aantrekkelijker bij variabele contracten.
   

Variabel tarief: voor- en nadelen

De voordelen van een variabel tarief

• Je profiteert mee als de markt daalt.
• Meer flexibiliteit: vaak minder ‘vastgeklikt’ aan één prijs.
• Voor veel mensen historisch een logische keuze over langere periodes (maar: dat is geen garantie voor de toekomst).

De nadelen van een variabel tarief

• Je factuur kan schommelen.
• In periodes van volatiliteit (zoals nu) kan je tijdelijk meer betalen.
• Het vraagt soms dat je iets bewuster omgaat met je verbruik (al hoeft dat niet ingewikkeld te zijn).

Kijk zeker ook naar de periode van het jaar. In het voorjaar en in de zomer daalt je verbruik en kan je je variabel tarief behouden. Spanningen in de winter? Dan is het misschien net interessant om over te schakelen naar een vast tarief, omdat je verwarming op volle toeren draait. Weet dat je als TotalEnergies-klant niet hoeft te wachten tot je energiecontract afloopt. In de Power & Gas-app kan je heel snel achterhalen of je nog steeds het beste tarief hebt. 

Voorjaar 2026: kies je een vast of variabel energietarief?

Panikeer niet. Er zijn op dit moment spanningen, maar er heerst geen energiecrisis zoals in 2022. Ga voor een weloverwogen keuze die bij je past en contacteer een energie-expert als je vragen hebt.

Wil je vooral rust en zekerheid? Dan voelt vast vaak beter aan. Je betaalt wat meer en krijgt er gemoedsrust en stabiliteit voor in ruil.

Kan je leven met schommelingen (en wil je kans op dalingen behouden)? Dan kan variabel logisch zijn. Zeker nu de winter voorbij is, en je verbruik vaak afneemt richting lente en zomer.

Volg je graag de markt en stuur je je verbruik actief? Dan kan een dynamisch energietarief het bekijken waard zijn. Zeker met zonnepanelen (en een thuisbatterij).

TotalEnergies helpt je kiezen

Ben je nog geen klant? Bereken je prijs

Wil je snel weten wat jouw situatie betekent? Bereken je prijs. De tool houdt rekening met je verbruik en toont je een realistische inschatting om opties te vergelijken.

Ben je al klant? Check je tarief in de app

Als bestaande klant kan je in de Power & Gas-app onze vergelijkingstool gebruiken om te bekijken welk tarief vandaag bij je past. Handig, zeker in een markt die beweegt.

Overschakelen kan ook tijdens je contract

Wil je méér zekerheid omdat je de markt liever niet volgt? Dan kan je overschakelen naar een ander tarief tijdens de looptijd van je contract. Een vast tarief kan dan iets hoger liggen, maar je weet wel exact waar je aan toe bent.